Na afloop van een lezing hadden we het met één van de bezoekers over kuddegedrag. Een woord dat bijna nooit in positieve zin gebruikt wordt. Mensen wordt vaak kuddegedrag verweten als anderen vinden dat ze ook en misschien zelfs beter hun eigen keuzes hadden kunnen maken.
Vaak zijn die anderen dan mensen die van zichzelf vinden dat ze zich niet of nauwelijks aan kuddegedrag ‘schuldig’ maken.
Hoe komt het eigenlijk dat de één meer geneigd is om de groep te volgen dan de ander? Volgens ons heeft dat alles te maken met bewustzijn. Kuddegedrag, ofwel groepsgedrag, was in de oudheid een belangrijk overlevingsmechanisme. Je was afhankelijk van de groep om in leven te blijven. En als je bedenkt dat onze genen veel minder snel evolueren dan onze geest, dan is het niet zo gek dat we nog steeds geneigd zijn om bepaalde patronen te volgen die niet zozeer meer nodig zijn om in leven te blijven, maar waar je gewoon gemakkelijk in verzeilt. En waarin je, als je niet uitkijkt, kunt blijven hangen.
Dat geldt eigenlijk voor alle instinctieve neigingen, van (te)veel eten tot en met een overdreven voortplantingsdrang die zich kan uiten in een seksverslaving. Als daar niet een bepaalde mate van bewustzijn tegenover staat, dan is het moeilijk om die neigingen te bedwingen.
Maar als we ons even beperken tot het kuddegedrag, dus automatisch doen wat anderen doen, dan zien we dat dit nog heel veel voorkomt. Kijk alleen al naar de mode die we volgen of het soort auto’s waarin we rijden. Vaak zien we heel veel van hetzelfde, met een enkele uitschieter die origineel is, en die valt dan ook meteen behoorlijk op.
‘Onder de mensen zijn veel meer kopieën dan originelen’, schijnt Pablo Picasso gezegd te hebben en waarschijnlijk was dat niet iets dat hem vrolijk stemde.
Maar zou het ook werkelijk zo zijn? Lopen er meer kopieën rond op de wereld dan originelen? Wij denken eigenlijk van niet. Zoals wij het zien, is elke ziel die hier als mens geboren wordt een origineel wezen. Het lichaam dat we krijgen, lijkt dan misschien op dat van onze ouders, maar de manier waarop wij het gebruiken om uitdrukking te geven aan onszelf, kan van mens tot mens verschillen. Het zou mooi zijn als dat ook werkelijk zo gebeurde, maar daar is toch blijkbaar moed voor nodig.
We worden immers niet van jongs af aan gestimuleerd om ons ware zelf te tonen en te ontplooien. Al snel krijgen we te horen aan welke regels en verwachtingen we zouden moeten voldoen. Wordt het ons niet letterlijk verteld, dan maak je dat wel op uit je omgeving die je vaak automatisch als je voorbeeld aanneemt.
En in de regel krijg je vaker goedkeuring als je doet wat je omgeving doet, dan wanneer je doet waar je zelf toevallig zin in hebt. Dan voelt doen wat anderen doen al snel veilig en vertrouwd. En opvallen wordt dan iets wat je liever mijdt.
Sterker nog: mensen die wel van nature hun eigen weg gaan en hun eigen originele zelf durven zijn, krijgen vaak te horen dat ze ‘zo nodig op willen vallen’. Voor iemand die leeft vanuit bewustzijn of vanuit zijn persoonlijke missie, zoals wij dat noemen, is dat de wereld omgekeerd.
Je valt immers alleen op als de anderen blijkbaar niet die moed hebben hun eigen originele zelf te zijn. Opvallen is waarschijnlijk nooit je doel geweest. Je wilt gewoon je eigen stralende zelf zijn en je zou het liefst willen dat iedereen dat doet.
Kuddegedrag is je volledig vreemd. Niet dat je nooit de groep volgt. Maar dat doe je alleen als dat nodig is. Voor je veiligheid bijvoorbeeld, of omdat je er toevallig zin in hebt.
Je bent waarschijnlijk iemand die juist van andere mensen houdt. En dan vooral als ze hun originele zelf durven zijn. Wie volgt?
